„Ogniste smugi” coraz bardziej realne w zderzeniach jąder atomowych i protonów

10 maja 2019, 05:13

Zderzenia jąder ołowiu zachodzą w ekstremalnych warunkach fizycznych. Ich przebieg można opisać za pomocą modelu zakładającego, że przekształcająca się, ekstremalnie gorąca materia – plazma kwarkowo-gluonowa – płynie w postaci setek smug. Dotychczas „ogniste smugi” wydawały się konstrukcjami czysto teoretycznymi. Jednak najnowsza analiza zderzeń pojedynczych protonów wzmacnia tezę, że odpowiada im rzeczywiste zjawisko.



Emaliowane napisy na butelkach alkoholu zawierają wysokie stężenia toksycznych metali

28 czerwca 2019, 12:05

W emaliowanych napisach/zdobieniach z butelek wina, piwa i mocniejszych alkoholi występują potencjalnie szkodliwe stężenia toksycznych pierwiastków - ołowiu i kadmu. Przeprowadziwszy symulację opadów na wysypisku, naukowcy wykazali także, że pierwiastki te mogą "wyciekać" ze zdobień.


Polscy fizycy zbadali plazmę kwarkowo-gluonową i wyjaśnili różnice między teorią a obserwacjami

1 maja 2021, 09:08

Gdy rozpędzone niemal do prędkości światła jony ołowiu lub złota wpadną na siebie w czeluściach akceleratorów, na ułamki sekund tworzy się plazma kwarkowo-gluonowa. Zdaniem naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, dane eksperymentalne wskazują, że na arenie wydarzeń są tu obecni jeszcze inni, dotychczas niedoceniani aktorzy: fotony. Ich zderzenia prowadzą do emisji pozornie nadmiarowych cząstek, których obecności nie potrafiono wyjaśnić.


Sole żółciowe w roli feromonów

7 października 2013, 16:53

Sole żółciowe wydzielane przez komórki wątroby są tradycyjnie kojarzone z trawieniem (emulgacją tłuszczu), okazuje się jednak, że u minogów morskich (Petromyzon marinus) spełniają one funkcje feromonów.


Naukowcy z AGH opracowali i zbadali nawozy biodegradowalne w 100%

24 lipca 2021, 08:55

W ramach prowadzonych prac na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki w Katedrze Biomateriałów i Kompozytów trwają badania nad nawozami nowej generacji. Nawozy CRF (z ang. controlled release fertilizer – nawozy o kontrolowanym uwalnianiu) to nawozy zawierające pierwiastki biogenne dostępne w postaci, której roślina nie może natychmiast wchłonąć


Mech do usuwania ołowiu z wody

23 stycznia 2018, 11:46

Mech skrętek wilgociomierczy (Funaria hygrometrica) toleruje i wchłania z zanieczyszczonej wody ogromne ilości ołowiu. Można go więc wykorzystać do fitoremediacji.


Badanie włosów dostarcza kolejne wskazówki co do zaginionej ekspedycji

6 września 2018, 11:32

Analiza włosów jednego z członków zaginionej ekspedycji Johna Franklina do Arktyki z 1845 r. potwierdziła, że zatrucie ołowiem to tylko jeden z wielu czynników przyczyniających się do zgonu załogi (nie była to główna przyczyna).


Policja ostrzega ludzi z sąsiedztwa Notre Dame przed ołowianym pyłem

9 maja 2019, 12:33

Ze spalonego dachu oraz iglicy katedry Notre Dame do środowiska dostały się olbrzymie ilości ołowiu. Trafiły one m.in. na dziedziniec, który od 2006 r. nosi nazwę placu Jana Pawła II, i na okoliczne ulice.


Więcej energii to więcej efektów – w zderzeniach protonów

7 października 2019, 12:16

Gdy proton z dużą energią zderza się z innym protonem lub jądrem atomowym, efektem kolizji są strumienie cząstek wtórnych, w żargonie fizyków nazywane dżetami. Część z nich rozbiega się na boki, jednak część zachowuje kierunek ruchu zbliżony do pierwotnego.


Ołów w Antarktyce

28 lipca 2014, 12:33

Scott i Amundsen, którzy ścigali się o to, kto pierwszy dotrze do Bieguna Południowego, wędrowali po śniegu zanieczyszczonym... ołowiem z Australii. Już pod koniec XIX wieku Antarktyda była znacząco zanieczyszczona tym metalem ciężkim pochodzącym z antropogenicznych źródeł emisji.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk